Hướng dẫn trích dẫn APA 7 chi tiết kèm ví dụ cho sinh viên Việt Nam
Cách trích dẫn trong bài và lập danh mục tài liệu tham khảo theo chuẩn APA 7: sách, bài báo, website, luận văn, tài liệu tiếng Việt. Kèm ví dụ đúng - sai và các lỗi thường gặp.
- APA 7 dùng kiểu “tác giả - năm”: (Nguyễn, 2022) hoặc Nguyễn (2022).
- Từ 3 tác giả trở lên chỉ ghi tác giả đầu + “và cộng sự” (et al.).
- Mọi trích dẫn trong bài phải có trong danh mục tham khảo và ngược lại.
- Trích dẫn nguyên văn cần ngoặc kép và số trang.
Trích dẫn đúng chuẩn là cách đơn giản nhất để tránh đạo văn và thể hiện sự chuyên nghiệp trong học thuật. APA 7 (phiên bản thứ 7 của Hiệp hội Tâm lý học Hoa Kỳ) là chuẩn trích dẫn được nhiều trường đại học tại Việt Nam áp dụng, đặc biệt trong các ngành kinh tế, giáo dục, xã hội. Bài viết này hướng dẫn chi tiết cách trích dẫn trong bài và lập danh mục tài liệu tham khảo, kèm ví dụ cụ thể.
Trích dẫn trong bài (in-text citation)
APA 7 có hai dạng trích dẫn trong bài:
- Trích dẫn trong ngoặc: Động lực ảnh hưởng tích cực đến hiệu suất (Nguyễn, 2022).
- Trích dẫn dạng tường thuật: Nguyễn (2022) cho rằng động lực ảnh hưởng tích cực đến hiệu suất.
Quy tắc theo số lượng tác giả
| Số tác giả | Trong ngoặc | Tường thuật |
|---|---|---|
| 1 tác giả | (Trần, 2021) | Trần (2021) |
| 2 tác giả | (Trần & Lê, 2021) | Trần và Lê (2021) |
| Từ 3 tác giả | (Trần và cộng sự, 2021) | Trần và cộng sự (2021) |
| Tổ chức | (Tổng cục Thống kê, 2023) | Tổng cục Thống kê (2023) |
Với tài liệu tiếng Anh, dùng “et al.” thay cho “và cộng sự”: (Smith et al., 2020).
Trích dẫn nguyên văn
Đặt đoạn trích trong ngoặc kép và ghi số trang: (Nguyễn, 2022, tr. 45). Với đoạn trích từ 40 từ trở lên, trình bày thành khối thụt lề riêng, không dùng ngoặc kép.
Danh mục tài liệu tham khảo
Danh mục sắp xếp theo thứ tự chữ cái của tên tác giả đầu tiên, thụt lề treo (hanging indent) 1,27 cm.
Sách
Tác giả. (Năm). Tên sách in nghiêng (lần xuất bản). Nhà xuất bản.
Ví dụ: Nguyễn, V. A. (2020). Quản trị nguồn nhân lực (tái bản lần 3). NXB Kinh tế Quốc dân.
Bài báo khoa học
Tác giả. (Năm). Tên bài báo. Tên tạp chí, số tập(số), trang. DOI
Ví dụ: Smith, J., & Brown, K. (2021). Work motivation and performance. Journal of Management, 47(3), 112-130. https://doi.org/10.xxxx/xxxxx
Trang web
Tác giả hoặc tổ chức. (Ngày, tháng, năm). Tiêu đề trang. Tên website. URL
Luận văn, luận án
Tác giả. (Năm). Tên luận văn [Luận văn thạc sĩ, Tên trường]. Nguồn lưu trữ (nếu có).
Lỗi thường gặp khi trích dẫn APA
- Trích dẫn trong bài nhưng thiếu trong danh mục (hoặc ngược lại).
- Năm trong bài và trong danh mục không khớp nhau.
- Dùng “và cộng sự” cho bài chỉ có 2 tác giả.
- Quên số trang khi trích dẫn nguyên văn.
- Trộn lẫn nhiều chuẩn (APA, Harvard, IEEE) trong cùng một bài.
- Trích dẫn tài liệu chưa đọc - chỉ chép lại từ danh mục của bài khác.
Ví dụ trích dẫn đúng và chưa đúng
Ở ví dụ đúng, người viết vừa ghi nhận nguồn, vừa nối ý tài liệu với kết quả của chính mình. Đây là cách viết vừa an toàn về mặt trích dẫn, vừa tạo ra phần nội dung riêng không trùng với bất kỳ nguồn nào.
Trích dẫn đúng có giúp giảm tỷ lệ trùng lặp?
Trích dẫn đúng không phải lúc nào cũng làm con số trên Turnitin giảm, nhưng nếu trường bật bộ lọc “Exclude quotes” và “Exclude bibliography” thì phần trích dẫn nguyên văn và danh mục sẽ không bị tính. Quan trọng hơn, trích dẫn đúng biến những đoạn trùng lặp thành sử dụng tài liệu hợp lệ. Tham khảo thêm cách giảm tỷ lệ đạo văn hợp lệ.
Câu hỏi thường gặp
Không có năm xuất bản thì ghi thế nào?
Ghi “(Tên tác giả, k.n.)” - viết tắt của “không năm”, hoặc “n.d.” với tài liệu tiếng Anh.
Có cần ghi số trang khi diễn đạt lại không?
APA 7 không bắt buộc nhưng khuyến khích, nhất là khi tài liệu dài.
Trường dùng chuẩn khác APA thì sao?
Luôn ưu tiên hướng dẫn của trường. Nguyên tắc chung về ghi nhận nguồn vẫn giống nhau.
Đã trích dẫn xong? Kiểm tra lại với Turnitin để chắc chắn không còn đoạn nào bị sót nguồn.